دستور زبان فرانسه
درسهای گرامر فرانسه به فارسی. هر درس با سادهترین حالتِ قاعده شروع میشود، بعد به ساخت و کاربرد میرسد، و یک بخشِ جداگانه دارد که نشان میدهد آن ساختار کجا با فارسی میخوانَد و کجا نمیخوانَد.
A1 — مبتدی
- زمانِ حال در فرانسه (le présent)صرفِ زمانِ حال در فرانسه: être و avoir، سه گروهِ فعل، و کاربردهایی که با فارسی نمیخوانند — از جمله avoir برای سن و گرسنگی.
- جنسِ اسم در فرانسه (مذکر و مؤنث)هر اسمِ فرانسه مذکر یا مؤنث است. این درس نشان میدهد جنس روی چه چیزهایی اثر میگذارد، چه پایانههایی نشانهاند، و چرا حفظ کردنِ حرفِ تعریف تنها روشِ کارآمد است.
- حرف تعریف در فرانسه — le, la, les و un, une, desحرف تعریفِ معرفه و نکره در فرانسه: کدام را کِی به کار ببریم، کجا حذف میشود، و چرا فارسیزبانها بیشتر از همه اینجا اشتباه میکنند.
- صفت در فرانسه: مطابقت و جایگاهصفتِ فرانسه با اسم مطابقت میکند و معمولاً بعد از آن میآید — درست مثلِ فارسی. این درس استثناها و صفتهایی را میگوید که جایشان معنا را عوض میکند.
- جمع اسم و صفتساختنِ جمع در فرانسه، و چرا فارسیزبانها آن را در نوشتار جا میاندازند: نشانهٔ جمع تقریباً هیچوقت شنیده نمیشود.
- ملکی و اشاره: mon, ma, mes / ce, cette, cesصفتهای ملکی و اشاره در فرانسه، و چرا mon و ma با چیزِ مملوک مطابقت میکنند نه با مالک.
- سؤالی کردن در فرانسهسه راهِ پرسیدن در فرانسه و اینکه کدام در گفتار، کدام در نوشتار و کدام در آزمون به کار میآید، بهعلاوهٔ واژههای پرسشی.
- نفی در فرانسه — ne … pasنفی در فرانسه دو تکه دارد که فعل را در میان میگیرند. جای درستِ هر تکه، خانوادهٔ ne…jamais و ne…rien، و آنچه در گفتار واقعاً شنیده میشود.
- وجه امری (l’impératif)ساختنِ جملهٔ امری در فرانسه، جابهجاییِ ضمیرها در امرِ مثبت و منفی، و راههای مؤدبانهتر که فرانسه انتظار دارد.
- عدد، ساعت و تاریخشمردن در فرانسه، گفتنِ ساعت، و نوشتنِ تاریخ — بهعلاوهٔ تبدیلِ تاریخِ شمسی به میلادی برای مدارک و فرمها.
- واژههایی که از قبل بلدیدفارسی صدها واژه از فرانسه گرفته — آسانسور، مانتو، شوفاژ، کنکور. این فهرست نشان میدهد کدامها، با تلفظِ اصلی و معنایی که گاهی عوض شده.
- تلفظ: صداهایی که در فارسی نیستصداهای فرانسه که در فارسی وجود ندارند — خیشومیها، /y/، /ø œ/ و /ʁ/ — بهعلاوهٔ حرفهای خاموش و لیازون.
A2 — پایه
- passé composé — گذشتهٔ اصلی در فرانسهpassé composé چیست، چطور ساخته میشود، چه وقت به کار میرود و چرا برابرِ درستش در فارسی ماضیِ ساده است نه ماضیِ نقلی.
- imparfait — گذشتهٔ استمراری در فرانسهimparfait چطور ساخته میشود و کِی به کار میرود — و چرا این زمان برای فارسیزبانها از آنچه میگویند آسانتر است.
- passé composé یا imparfait؟کِی passé composé و کِی imparfait — با نشانههای متنی، فعلهایی که معنایشان با زمان عوض میشود، و یک قاعدهٔ سهمرحلهای بر پایهٔ فارسی.
- plus-que-parfait — گذشتهٔ دورترplus-que-parfait برای کاری است که پیش از کارِ گذشتهٔ دیگری تمام شده. ساخت، کاربردها، و چرا فارسیزبانها این یکی را زود یاد میگیرند.
- آینده در فرانسه: futur proche و futur simpleدو راه برای گفتنِ آینده در فرانسه: aller + مصدر، و futur simple. ساخت، تفاوتِ کاربرد، و اینکه در گفتار کدام غالب است.
- حرفِ تعریفِ جزئی (du, de la, de l’)du، de la و de l’ مقدارِ نامشخص را نشان میدهند. کِی لازماند، کِی به de تبدیل میشوند، و چرا فارسیزبانها مدام حذفشان میکنند.
- ضمیرهای مفعولی (le, la, les / lui, leur)ضمیرهای مفعولیِ مستقیم و غیرمستقیم در فرانسه: کدام کدام است، چرا پیش از فعل مینشینند، و وقتی دو تا با هم بیایند چه ترتیبی دارند.
- y و eny جای «à + چیز» مینشیند و en جای «de + چیز» یا مقدار. این درس میگوید کِی اجباریاند و چرا حذفشان رایجترین خطای این سطح است.
- حرف اضافهٔ مکان: à, en, au, auxکدام حرفِ اضافه با کدام کشور و شهر میآید، چطور از جنسِ کشور تصمیم بگیریم، و تفاوتِ «رفتن به» با «آمدن از».
- فعلهای انعکاسی (se laver, se lever…)فعلهایی که با se میآیند: چطور صرف میشوند، چهار نوعشان، و چرا همهشان در passé composé فعلِ کمکیِ être میگیرند.
- مقایسهای و عالی (plus, moins, le plus)ساختِ مقایسه و صفتِ عالی در فرانسه، بهعلاوهٔ تفاوتِ meilleur و mieux که برای فارسیزبانها هیچ نشانهای ندارد.
- دوستان دروغین (faux amis)واژههای فرانسوی که شبیه انگلیسی یا شبیه واژههای وامگرفتهٔ فارسیاند ولی معنایشان فرق میکند — و دقیقاً به همین دلیل خطرناکاند.
B1 — متوسط
- subjonctif présent — وجهِ التزامی در فرانسهsubjonctif présent چطور ساخته میشود و کِی لازم است — و چرا این بخش از دستورِ فرانسه برای فارسیزبانها آسانتر از چیزی است که میگویند.
- مطابقتِ اسمِ مفعول (accord du participe passé)کِی اسمِ مفعول در فرانسه ه، s یا es میگیرد: قاعده با être، قاعدهٔ مفعولِ مقدم با avoir، و حالتِ دوگانهٔ فعلهای انعکاسی.
- ضمیرهای موصولی: qui, que, où, dontqui یا que؟ dont کِی لازم است؟ و چرا ساختِ «مردی که او را دیدم» در فرانسه یک ضمیرِ اضافی تولید میکند که باید حذف شود.
- depuis, pendant, il y a, pour — بیانِ مدتچهار راهِ گفتنِ «چقدر»، و اینکه کدام با کدام زمانِ فعل میآید. یکی از پایدارترین خطاهای فارسیزبانها تا سطحِ B2.
- شرطی و جملههای siسه الگوی شرطی در فرانسه و اینکه در هر کدام کدام زمان کجا مینشیند — بهعلاوهٔ کاربردِ conditionnel برای ادب و خبرِ تأییدنشده.
- نقل قول غیرمستقیمتبدیلِ گفتهٔ مستقیم به غیرمستقیم: کدام زمان به کدام تبدیل میشود، ضمیرها چه میشوند، و قیدهای زمان چطور جابهجا میشوند.
- مجهول (la voix passive)ساختِ مجهول در فرانسه، کِی به کار میرود، و چرا فرانسه اغلب بهجای آن از on یا از فعلِ انعکاسی استفاده میکند.
- gérondif و participe présentتفاوتِ en marchant و marchant، و چرا هیچکدام معادلِ -ing انگلیسی نیستند.
- فعل + حرف اضافه + مصدر (à یا de یا هیچ)commencer à ولی finir de، décider de ولی hésiter à، و فعلهایی که مستقیم مصدر میگیرند. فهرستهای کاربردی و منطقی که پشتشان هست.
- فرانسهٔ گفتاری: چیزی که در کلاس یاد نمیگیریدحذفِ ne، افتادنِ e، ادغامِ ضمیرها، on بهجای nous — تفاوتهای فرانسهٔ کتاب و فرانسهٔ خیابان.
- فرانسهٔ کبکتفاوتهای فرانسهٔ کبک با فرانسهٔ فرانسه: تلفظ، واژگان، لحن و ثبت — و اینکه برای مهاجرت به کانادا کدام آزمون لازم است.
B2 — متوسط رو به بالا
- حروف ربط و انسجام متنواژههایی که استدلال را به هم وصل میکنند: تقابل، علت، نتیجه، افزودن و ترتیب — با سطحِ زبانیِ هرکدام. مهارتِ اصلیِ بخشِ نوشتاریِ DELF.