ملکی و اشاره: mon, ma, mes / ce, cette, ces
صفتِ ملکیِ فرانسه با چیزِ مملوک مطابقت میکند، نه با مالک: mon livre و ma maison هر دو «مالِ من»اند و تفاوتشان از جنسِ اسم میآید. صفتِ اشاره هم همینطور: ce، cette، ces.
در یک نگاه
صورت را جنسِ چیزِ مملوک تعیین میکند، نه جنسِ مالک
- mon livreکتابم — livre مذکر
- ma maisonخانهام — maison مؤنث
- son livreکتابش — مالک میتواند زن یا مرد باشد
صفتِ ملکی
| مالک | مذکر | مؤنث | جمع |
|---|---|---|---|
| من | mon | ma | mes |
| تو | ton | ta | tes |
| او | son | sa | ses |
| ما | notre | notre | nos |
| شما | votre | votre | vos |
| آنها | leur | leur | leurs |
صفتِ اشاره
| حالت | صورت | نمونه |
|---|---|---|
| مذکر | ce | ce livre |
| مذکر + مصوت | cet | cet arbre, cet homme |
| مؤنث | cette | cette maison |
| جمع | ces | ces livres, ces maisons |
فرانسه بینِ «این» و «آن» فرقی نمیگذارد — ce هر دو است. اگر لازم شد تفکیک کنید، -ci و -là به اسم میچسبند.
- ce livre-ciاین کتاب
- ce livre-làآن کتاب
- Je préfère cette robe-là.آن پیراهن را ترجیح میدهم.
ضمیرهای اشاره: celui, celle
وقتی نخواهیم اسم را تکرار کنیم، ضمیرِ اشاره جایش مینشیند. تنها نمیایستد و همیشه با -ci، -là، de یا qui/que میآید.
| حالت | ضمیر | نمونه |
|---|---|---|
| مذکر مفرد | celui | celui de Marie |
| مؤنث مفرد | celle | celle que j’ai vue |
| مذکر جمع | ceux | ceux-ci |
| مؤنث جمع | celles | celles de mon frère |
- — Quel livre ? — Celui-là.— کدام کتاب؟ — آن یکی.
- Ma voiture et celle de mon père.ماشینِ من و ماشینِ پدرم.
برای فارسیزبانها
فارسی مالکیت را با پسوند میسازد: کتابم، کتابت، کتابش. یک پسوند برای هر شخص، و هیچ توجهی به اینکه آن چیز چیست. فرانسه صفتِ جدا دارد و صورتش را جنسِ چیزِ مملوک تعیین میکند.
| فارسی | فرانسه | چرا |
|---|---|---|
| کتابم | mon livre | livre مذکر |
| خانهام | ma maison | maison مؤنث |
| کتابهایم | mes livres | جمع |
| دوستم (زن) | mon amie | مؤنث ولی با مصوت شروع میشود |
حالا خبرِ خوب، که برای انگلیسیزبانها سختی است و برای شما نه: son و sa جنسِ مالک را نشان نمیدهند. «son livre» هم «کتابِ او (مرد)» است هم «کتابِ او (زن)». انگلیسی his و her دارد و مدام اشتباه میکند؛ فارسی مثلِ فرانسه فقط «کتابش» دارد. این یکی برای شما از پیش حل شده است.
صفتِ اشاره هم ساده است، با یک تفاوت: فارسی «این» و «آن» را همیشه از هم جدا میکند، ولی فرانسه بهطورِ پیشفرض نمیکند. ce livre هم «این کتاب» است هم «آن کتاب»، و بافت روشنش میکند. فقط وقتی تقابل مهم باشد -ci و -là اضافه میشوند.
یک نکتهٔ عملی: چون فارسی مالکیت را میچسباند، فارسیزبانها گاهی حرفِ تعریف را هم نگه میدارند و مینویسند «le mon livre». در فرانسه صفتِ ملکی جای حرفِ تعریف را میگیرد؛ هر دو با هم نمیآیند.
اشتباههای رایج
le mon livre
mon livre
صفتِ ملکی جای حرفِ تعریف را میگیرد و با آن جمع نمیشود.
ma ami
mon amie
پیش از مصوت، ma به mon تبدیل میشود — ولی اسم همچنان مؤنث است.
sa livre (چون مالک زن است)
son livre
صورت را جنسِ کتاب تعیین میکند، نه جنسِ مالک.
ce maison
cette maison
maison مؤنث است، پس cette.
ce homme
cet homme
پیش از مصوت یا h خاموش، ce به cet تبدیل میشود.
leurs maison
leur maison
leur با شمارِ چیزِ مملوک مطابقت میکند، نه با تعدادِ مالکان.
نکتههای بیشتر
ضمیرِ ملکی: le mien, le tien
وقتی اسم اصلاً نیاید و فقط مالکیت بماند، ضمیرِ ملکی به کار میرود.
| مالک | مذکر | مؤنث |
|---|---|---|
| من | le mien | la mienne |
| تو | le tien | la tienne |
| او | le sien | la sienne |
| ما | le nôtre | la nôtre |
- — C’est ton livre ? — Oui, c’est le mien.— کتابِ توست؟ — بله، مالِ من است.
مالکیت با de
برای مالکیتِ یک شخصِ مشخص، فرانسه از de استفاده میکند — همان کاری که کسرهٔ اضافه در فارسی میکند.
- le livre de Marieکتابِ ماری
- la voiture de mon pèreماشینِ پدرم
ساختِ انگلیسیِ «Marie’s book» در فرانسه وجود ندارد. اینجا فارسی به شما نزدیکتر است تا انگلیسی.