gérondif و participe présent
هر دو از یک صورت ساخته میشوند — ریشهٔ nous بهعلاوهٔ -ant — ولی کارشان فرق میکند. gérondif با en میآید و میگوید کار چطور یا کِی انجام شده. participe présent بدونِ en میآید و مثلِ یک جملهٔ موصولیِ کوتاه عمل میکند.
در یک نگاه
ریشهٔ nous + -ant · با en ← gérondif · بدونِ en ← participe
- Il marche en chantant.آواز خوانان راه میرود.
- Une femme portant un chapeau.زنی که کلاه بر سر دارد.
- En arrivant, j’ai compris.وقتی رسیدم، فهمیدم.
ساخت
همان ریشهای که در imparfait به کار بردید: صورتِ nous در زمانِ حال، بدونِ -ons، بهعلاوهٔ -ant.
| مصدر | nous | صورتِ -ant |
|---|---|---|
| parler | nous parlons | parlant |
| finir | nous finissons | finissant |
| prendre | nous prenons | prenant |
| être | — | étant (بیقاعده) |
| avoir | — | ayant (بیقاعده) |
| savoir | — | sachant (بیقاعده) |
gérondif: با en
سه معنا میرساند، و در هر سه فاعلِ هر دو فعل یکی است.
| معنا | نمونه | ترجمه |
|---|---|---|
| همزمانی | Il chante en travaillant. | حینِ کار آواز میخواند. |
| روش | On apprend en pratiquant. | با تمرین یاد میگیریم. |
| شرط | En partant tôt, tu arriveras à temps. | اگر زود بروی، بهموقع میرسی. |
participe présent: بدونِ en
مثلِ یک جملهٔ موصولی با qui عمل میکند و بیشتر نوشتاری است. هرگز مطابقت نمیکند.
- Une femme portant un chapeau rouge.زنی که کلاهِ قرمز بر سر دارد.
- Les étudiants ayant réussi peuvent partir.دانشجویانی که قبول شدهاند میتوانند بروند.
در گفتار تقریباً همیشه به جملهٔ qui تبدیل میشود: «une femme qui porte un chapeau». صورتِ -ant را بیشتر در نوشتارِ رسمی و اداری میبینید.
صفتِ فعلی: همان صورت، کارِ دیگر
گاهی همین صورت به صفت تبدیل شده و آن وقت مطابقت میکند. تشخیصش از معنا میآید: اگر حالتی پایدار را توصیف کند، صفت است.
| participe (ثابت) | صفت (مطابقت میکند) |
|---|---|
| une femme parlant fort | une voix charmante |
| des enfants courant vite | de l’eau courante |
| un livre intéressant les jeunes | une histoire intéressante |
برای فارسیزبانها
فارسی برای این ساختها معادلِ یکبهیک ندارد، ولی ابزارهایی دارد که کارِ مشابهی میکنند. gérondif معمولاً با «حینِ»، «با»، «-ان» یا «وقتی» ترجمه میشود.
| فرانسه | فارسی | معنا |
|---|---|---|
| en travaillant | حینِ کار کردن | همزمانی |
| en pratiquant | با تمرین کردن | روش |
| en arrivant | وقتی رسیدم | زمان |
| en courant | دواندوان | حالت |
| انگلیسی | فرانسهٔ غلط | فرانسهٔ درست |
|---|---|---|
| I am working | ✗ je suis travaillant | je travaille |
| I like reading | ✗ j’aime lisant | j’aime lire |
| before leaving | ✗ avant partant | avant de partir |
| after eating | ✗ après mangeant | après avoir mangé |
برای فارسیزبان این خبرِ خوبی است: فارسی هم ساختِ «در حالِ ... بودن» را بهندرت به کار میبرد و معمولاً همان حالِ ساده را میگذارد. یعنی اگر مستقیم از فارسی ترجمه کنید، از این تله در اماناید — به شرطی که از راهِ انگلیسی نروید.
قاعدهٔ ساده برای انتخاب: اگر میخواهید بگویید کاری چطور یا کِی انجام شد و فاعل یکی است، en + -ant. اگر میخواهید اسمی را توصیف کنید، سادهترین راه جملهٔ qui است و لازم نیست سراغِ participe présent بروید.
اشتباههای رایج
Je suis travaillant.
Je travaille.
فرانسه ساختِ «بودن + -ant» ندارد؛ این ترجمهٔ -ing انگلیسی است.
J’aime lisant.
J’aime lire.
بعد از فعل، مصدر میآید نه صورتِ -ant.
Avant partant, j’ai mangé.
Avant de partir, j’ai mangé.
فقط en با -ant میآید؛ بقیهٔ حروفِ اضافه مصدر میگیرند.
En arrivant, ma mère m’a vu. (اگر من رسیدم)
Quand je suis arrivé, ma mère m’a vu.
فاعلِ gérondif باید همان فاعلِ فعلِ اصلی باشد.
une histoire intéressant
une histoire intéressante
اینجا صفت است، پس مطابقت میکند.
des femmes portantes des chapeaux
des femmes portant des chapeaux
participe présent هرگز مطابقت نمیکند.
نکتههای بیشتر
tout en + gérondif
با افزودنِ tout، معنای تقابل یا تأکید بر همزمانی اضافه میشود.
- Tout en souriant, il a refusé.با اینکه لبخند میزد، رد کرد.
après + avoir/être + اسمِ مفعول
برای «بعد از انجام دادنِ کاری»، فرانسه ساختِ ویژهای دارد که مصدرِ گذشته است.
- Après avoir mangé, je suis sorti.بعد از غذا خوردن بیرون رفتم.
- Après être arrivée, elle a téléphoné.بعد از رسیدن زنگ زد.