dur

واژهٔ فرانسوی · معنی فارسی

صفت · اسم · قید · /\dyʁ\/

صفت

1. سفت؛ سخت؛ که نفوذ یا خراش دادنش دشوار است
2. کند و ناتیز (در برابرِ تیز و ظریف)
3. بی‌رحم؛ نامهربان؛ بسیار سخت‌گیر؛ طاقت‌فرسا و ناخوشایند
4. خشن؛ درشت (دربارهٔ چهره، رفتار و گفتار)
5. تند و بی‌نرمش؛ خشک و ناهموار (دربارهٔ خط و طرح)
6. دشوار؛ سخت
7. مقاوم؛ تاب‌آور
8. (دربارهٔ دریا) خشمگین با موج‌های کوتاه و تند
9. (دربارهٔ آب) سخت؛ آهکی، با کلسیم و منیزیمِ بیش از حدِ مجاز

اسم

1. زمینِ سخت؛ چیزِ سفت و محکم
2. آدمِ گردن‌کلفت و آبدیده؛ سخت‌جان
3. نام هگزاکورد دارای علامت بکار در موسیقی
4. در نام‌گذاری موسیقی آلمانی، به معنای گام ماژور
5. مترو و قطارِ حومه، و به‌طورِ کلی قطار (چون نیمکت‌هایش چوبی و سخت بود)
6. هارد دیسک
7. قطار؛ مترو — در ترکیبِ brûler le dur یعنی بی‌بلیت سوار شدن

قید

1. سخت؛ به‌شدت
2. به‌سختی؛ سخت

مثال‌ها

• Le diamant, qui est le plus dur des minéraux connus, puisqu’il les raye tous, est très fragile : en effet, un coup de marteau donné sur un brillant le fait immédiatement voler en éclats. Le verre, qui est très résistant à l’écrasement, puisqu’il peut supporter la charge de plusieurs tonnes sous une faible épaisseur sans se briser, n'est pas dur : on sait en effet qu'une pointe d'acier le raye facilement ; il est de même très fragile, puisque sous le choc il se divise immédiatement. Le cuivre n’est ni dur, ni résistant à l’écrasement, car il se laisse rayer avec facilité et s’écrase sous le marteau ou le laminoir ; par contre, il a une très grande cohésion, car il se divise très difficilement par le choc. — الماس، که سخت‌ترین کانی شناخته‌شده است، زیرا همه را خراش می‌دهد، بسیار شکننده است: در واقع، ضربه چکش به یک الماس درخشان باعث می‌شود فوراً خرد شود. شیشه، که بسیار مقاوم در برابر خرد شدن است، زیرا می‌تواند بار چندین تن را زیر ضخامت کم بدون شکستن تحمل کند، سخت نیست: در واقع می‌دانیم که نوک فولاد به راحتی آن را خراش می‌دهد؛ به همین ترتیب بسیار شکننده است، زیرا زیر ضربه فوراً تقسیم می‌شود. مس نه سخت است و نه مقاوم در برابر خرد شدن، زیرا به راحتی خراشیده می‌شود و زیر چکش یا نورد خرد می‌شود؛ اما انسجام بسیار بالایی دارد، زیرا با ضربه بسیار دشوار تقسیم می‌شود.
• Les roches peuvent être dures et cohérentes (pierre, caillou), parfois plastiques (argile) ou meubles (sable), voire liquides (huiles de pétrole) ou gazeuses. — سنگ‌ها می‌توانند سخت و منسجم (سنگ، سنگ‌ریزه)، گاهی پلاستیکی (رس) یا سست (شن)، حتی مایع (نفت) یا گازی باشند.
• Les gens qui votaient à droite pensaient que l’on pouvait remplacer les sandwichs américains par du pain dur, car la vie aussi l’est (dure) et que l’éducation se doit de pratiquer l’exemplarité. — مردمی که به راست رأی می‌دادند فکر می‌کردند که می‌توان ساندویچ‌های آمریکایی را با نان سفت جایگزین کرد، زیرا زندگی هم سخت است و آموزش باید الگوسازی کند.
• Avoir l’oreille dure, être dur d’oreille, N’entendre pas bien, être un peu sourd. — گوشِ سنگین داشتن، سنگین‌گوش بودن، خوب نشنیدن، کمی کر بودن.
• Il existe un libéralisme radical, dur, intransigeant, qu’illustre de manière presque trop parfaite Hayek, comme il existe des types de libéralisme plus souples, plus ouverts à certaines questions, ou même à d’autres traditions de pensée. — یک لیبرالیسم رادیکال، سخت و سرسخت وجود دارد که هایک تقریباً به شکلی بیش از حد کامل آن را نشان می‌دهد، همان‌طور که انواع لیبرالیسم نرم‌تر و بازتر نسبت به برخی مسائل یا حتی سنت‌های فکری دیگر وجود دارد.
• L’administration romaine était extrêmement dure pour tout homme qui lui semblait susceptible de troubler la tranquillité publique et surtout pour tout accusé qui bravait sa majesté. — دستگاهِ اداریِ روم با هر کسی که به‌نظرش می‌توانست آرامشِ عمومی را برهم بزند، و به‌ویژه با هر متهمی که به عظمتش گردن نمی‌گذاشت، بی‌رحمانه رفتار می‌کرد.